အမွတ္ ၄/၅ ဘုရင့္ေဂၚရခါးတပ္ရင္း၏ ပခုကၠဴတုိက္ပြဲ ႏွင့္ ဧရာ၀တီျမစ္ကူးစစ္ဆင္ေရး (နိဂံုး)

စစ္ဆင္ေရးစီမံခ်က္ျဖစ္ေသာ မိတၳီလာကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ေရးအတြက္ မဟာမိတ္တပ္မ်ား ဧရာ၀တီျမစ္ကို ျဖတ္ကူး ရန္ အေရးၾကီးေပသည္။ အမွတ္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္း ပခုကၠဴျမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ရရွိလိုက္ျခင္းသည္ ေနာက္တပ္မတစ္ခု ျဖစ္သည့္ အမွတ္ (၁၇) အိႏိၵယတပ္မအတြက္ ေရွ႕ကိုဆက္သြားရန္ လမ္းပြင့္သြားေပသည္။ ေဖေဖၚ၀ါရီ ၁၉ ရက္ေန႕တြင္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသို႕ အထက္မွ အမိန္႕ေရာက္လာသည္။ ပခုကၠဴျမိဳ႕၏အေရွ႕ဖက္ ဧရာ၀တီျမစ္အတြင္းရွိ ကၽြန္းငယ္ တကၽြန္းကို တက္ေရာက္ရွင္းလင္းရန္ျဖစ္သည္။ ထိုကၽြန္းငယ္တြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ား တပ္စြဲ ထားေသာေၾကာင့္ ေရွ႕သို႕ ဆက္လက္ခ်ီတက္ေရးတြင္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေနသည္။ ကၽြန္းမွာ ၃ မိုင္က်ယ္၀န္းျပီး ၅ မိုင္ရွည္လ်ားခါ လယ္ကြင္းမ်ား၊ ေက်းရြာမ်ား ရွိျပီး သစ္ေတာမ်ား၊ ဆင္ငုိျမက္မ်ားလည္း ရွိသည္။ တပ္ခြဲ (၁) ႏွင့္ တပ္ခြဲ (၂) တို႕သည္ ကၽြန္း၏ အေရွ႕ဖက္ ႏွင့္ ေတာင္ဖက္တို႕ကိုတက္တိုက္ခဲ့သည္။ တပ္ခြဲ (၄) တိုက္ရေသာ မ်က္ႏွာစာ၌ ဂ်ပန္တို႕သည္ ခံစစ္က်င္းကို အခိုင္အမာ တူးထားျပီး ျပင္းထန္စြာခုခံခဲ့သည္။ ဂ်ပန္တို႕၏ခံစစ္က်င္းမ်ားသည္ ဆက္သြယ္ေရးေျမာင္းမ်ားျဖင့္ စံနစ္တက် တည္ေဆာက္ထားသည္။ တပ္ခြဲ (၃) သည္ ေရွ႕ကိုတိုးျပီး ဆက္လက္ရွင္းလင္းခဲ့ရာ ဂ်ပန္မ်ားဆုတ္ေျပးသြားသျဖင့္ ဂ်ပန္ တို႕၏စခန္းမ်ားကို သိမ္းပိုက္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္မ်ား ကၽြန္းေပၚမွ ဆုတ္ေျပးသြားျပီျဖစ္ေသာေၾကာင့္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္း သည္ ပခုကၠဴျမိဳ႕သို႕ ျပန္လာခဲ့သည္။

ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၄ ရက္ေန႕တြင္ ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသည္ ပခုကၠဴျမိဳ႕၏ေတာင္ဖက္မွ ဧရာ၀တီျမစ္ကို ျဖတ္ကူးျပီး ေညာင္ဦးျမိဳ႕ကို ခ်ီတက္ခဲ့ၾကသည္။ ဂ်ပန္တပ္မ်ားသည္ ဘုရားတစ္ဆူရွိေသာ ေတာင္ကုန္းတစ္ခုေပၚမွ အျပင္းအထန္ ခုခံရာ ေဂၚရခါးတပ္ရင္းမွ ေရွ႕ဖ်ားခ်ီတပ္မ်ားသည္ ဂ်ပန္တို႕၏က်ည္ဆံမ်ားေအာက္တြင္ ေခါင္းမေဖၚႏိုင္ေအာင္ ရွိခဲ့ရသည္။ ဗိုလ္ၾကီး G W Maycock ကြပ္ကဲေသာတပ္ခြဲသည္ အေျမာက္ပစ္ကူျဖင့္ ဂ်ပန္မ်ားေနရာယူထားေသာ ေတာင္ကုန္းကို တက္ေရာက္သိမ္းပိုက္ခဲ့ရာ ဂ်ပန္စစ္သား ၃၉ ေလာင္းႏွင့္အတူ  ေညာင္ဦးရွိ ဂ်ပန္တပ္စခန္းကိုသိမ္းပိုက္ျပီး တပ္စြဲထား လိုက္သည္။

ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသည္ ေညာင္ဦး-ေက်ာက္ပန္းေတာင္းလမ္းတေလ်ာက္ရွိ ဂ်ပန္တပ္မ်ားကို ရွင္းလင္းရန္ အထက္ မွ အမိန္႔ရရွိခဲ့သည္။ ပုဂံ၏အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ၁၁ မိုင္အကြာရွိ ေျမာက္ငါးလိုက္ရြာတြင္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ေဖေဖၚ၀ါရီလ ၂၅ ရက္ေန႕တြင္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္းမွ အင္အားေလွ်ာ့နည္းေနေသာ တပ္ခြဲ (၂) ႏွင့္ တပ္ခြဲ (၄) တို႕သည္ အမွတ္ (၂၅၅) အိႏိၵယတင့္ကားတပ္မဟာ၏ လက္ေအာက္ခံ အမွတ္ (၁၁၆) တင့္ကားတပ္ရင္း (Gordon Highlanders)၏ ပစ္ကူျဖင့္ ဂ်ပန္မ်ားတပ္စြဲထားေသာရြာကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္တို႕သည္ ရြာထိပ္ရွိ ေသာက္ေရကန္ေဘးတြင္ ပစ္က်င္းမ်ားတူး၍ အျပင္းအထန္ခုခံေနရာ ဗိုလ္Buckley ကြပ္ကဲေသာ တင့္ကားတပ္ဖြဲ႕ ႏွင့္ ကြန္မင္ဒိုတပ္စုမွ ဂ်ပန္မ်ားကိုတိုက္ခိုက္ရွင္းလင္းခဲ့ရသည္။ တခ်ိန္တည္းတြင္ တပ္ခြဲ (၁) မွ ဂ်ပန္မ်ားတပ္စြဲထားေသာရြာကို တိုက္ခိုက္သိမ္းပိုက္ရန္ အသင့္ျပင္ဆင္ထားသည္။ ဂ်ပန္တပ္မ်ားသည္ ရြာတြင္းရွိ အိမ္မ်ားအတြင္းမွ ခုခံေနသျဖင့္ အိမ္မ်ား ကို ပစ္ခတ္ခဲ့ရသည္။ ထိုတိုက္ပြဲ၌ အရာရွိတဦး အပါအ၀င္ ဂ်ပန္စစ္သား ၇ ေယာက္က်ဆုံးသြားသည္။ တိုက္ပြဲတြင္ ဒဏ္ရာရ ဂ်ပန္သုံ႕ပန္းအမ်ားအျပားကို လက္ရဖမ္းဆည္းႏိုင္ခဲ့သျဖင့္ တင့္ကားမ်ားအေပၚတင္ကာ တပ္မဌာနခ်ဳပ္သို႕ လႊဲေျပာင္းေပးလိုက္သည္။

ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသည္ ေညာင္ဦးျမိဳ႕တြင္ ေနာက္ထပ္ ၆ ပတ္အထိ ေျခကုပ္ယူတပ္စြဲထားခဲ့၏။ ဧျပီလတလလုံး မဟာမိတ္တပ္မ်ားသည္ ထိုေဒသအတြင္းရွိ ဂ်ပန္တပ္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕တိုက္ပြဲျဖစ္ေနခဲ့သည္။ ဧျပီလ ၃၀ ရက္ေန႕တြင္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသည္ ပြင့္ျဖဴကိုသိမ္းပိုက္လိုက္ျပီး ပုဂံေက်းရြာတြင္ တပ္စြဲထားေသာဂ်ပန္တပ္မ်ားကို ရွင္းလင္းရန္ ခ်ီတက္ခဲ့သည္။ ေမလ ၅ ရက္ေန႕တြင္ ပတ္လည္ခံစစ္ယူထားေသာ ဂ်ပန္တပ္မ်ားကို ေတာင္ဘက္မ်က္ႏွာစာမွ စတင္ ထိုးစစ္ဆင္ခဲ့သည္။ ၇ ရက္ေန႕တြင္ ဂ်ပန္တပ္တို႕၏ ထြက္ေပါက္ျဖစ္ေသာ ကားလမ္းကို ပိတ္ဆို႕လိုက္သည္။ ေမလ ၈ ရက္ေန႔၌ ပုဂံေက်းရြာတြင္ တပ္စြဲထားေသာ ဂ်ပန္တပ္မ်ားကို ေခ်မႈန္းသုတ္သင္ႏိုင္ခဲ့သည္။

ေအာင္ပြဲ

ဤစစ္ဆင္ေရးၾကီးကိုဆင္ႏႊဲေနတုန္း တျပိဳင္နက္တည္း ဧရာ၀တီျမစ္အေနာက္ဘက္ကမ္း၌လည္း မႏၱေလးျမိဳ႕ သိမ္းတိုက္ပြဲၾကီးအတြက္ မဟာမိတ္တပ္မ်ားႏွင့္ ဂ်ပန္တပ္မ်ားသည္ အၾကိတ္အနယ္ တိုက္ပြဲၾကီးမ်ားျဖစ္ခဲ့ပါသည္။ ေနာက္ဆုံး ဂ်ပန္တပ္မ်ား ရႈံးနိမ့္သျဖင့္ စစ္ေတာင္းျမစ္၏ အေရွ႕ဖက္ကမ္းအထိ ဖရိုဖရဲ တပ္ပ်က္ျပီး ဆုတ္ခြာသြားၾကသည္။ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ေမလ ၂ ရက္ေန႕တြင္ မဟာမိတ္တပ္မ်ားသည္ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ကို သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကသည္။ မုတ္သုန္ရာသီလည္း မၾကာမီက်လာေတာ့မွာ ျဖစ္သလို ေနာက္ဆုံးအဆင့္ ေကာက္သင္းေကာက္စစ္ဆင္ေရးလည္း ျပဳလုပ္ရန္ရွိပါေတာ့သည္။ ေမလ ၁၄ ရက္ေန႕တြင္ (၄/၅) ေဂၚရခါးတပ္ရင္းသည္ ပုဂံမွထြက္ခြာလာရာ ျပည္ျမိဳ႕၏ေျမာက္ဖက္ မိုင္ ၄၀ အကြာရွိ အာလံျမိဳ႕ (ေျမထဲျမိဳ႕) သို႕ ေရာက္ရွိလာသည္။ ေနာက္စစ္ဆင္ေရးအတြက္ ျပည္ျမိဳ႕သို႕ေျပာင္းေရႊ႕ရန္ ေမလ ၂၇ ရက္ေန႕ တြင္ တပ္ရင္းသို႕ အမိန္႕ေရာက္ရွိလာပါသည္။