တိုက္ခိုက္ေရးလက္႐ံုးတပ္ဖြဲ႕မ်ားေပၚေပါက္လာပံု (နိဂံုး)

စစ္သေဘာတရားမ်ားကို ခ်မွတ္က်င့္သံုးႏိုင္ရန္ စစ္သည္တစ္ဦးခ်င္း၊ စိန္ေျပာင္း၊ တင့္ဖ်က္ စေသာလက္နက္မ်ားကိုပစ္ခတ္သည့္အဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းမွသည္ တပ္မ၊ တပ္မႀကီး၊ တပ္ေတာ္အဆင့္အထိ အဆင့္တိုင္းတြင္ မျပတ္ေလ့က်င့္ရန္လိုအပ္ပါသည္။ စစ္သည္ မ်ားသည္ ေမွာင္မိုက္ခ်ိန္၊ ရာသီဥတုဆိုးရြားခ်ိန္၊ ရန္သူပစ္ခတ္မႈခံရခိ်န္ စသည္ျဖင့္ မည္သည့္ အေျခအေနတြင္မဆို ၎င္းတို႔၏လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားကိုေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ ေလ့က်င့္ထား ရမည္။ အၿမဲတမ္းစစ္သည္မ်ား(Professional Soldier)သည္ စစ္ပြဲတြင္ထိေရာက္စြာ တိုက္ခိုက္ႏုိင္ရန္ ေအာက္ေျခစစ္သည္မ်ားအတြက္ လုိအပ္ေသာေလ့က်င့္ေရးပမာဏႏွင့္ အရည္အေသြးကို ပုိမိုသာသာခန္႔မွန္းတတ္ၾကပါသည္။ လက္ေတြ႕က်ေသာေလ့က်င့္ေရးကို မည္သည့္အရာမွအစားမထုိးႏုိင္ပါ။ သို႔ရာတြင္ သမိုင္းတေလ်ာက္တြင္ အရည္အေသြး ျမင့္မားေသာေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၎င္းတို႔၏တပ္ဖြဲ႕မ်ားလုပ္ႏုိင္ပံုမရသည့္ စစ္သေဘာ တရားမ်ားကို သံုးစြဲျခင္းမျပဳခဲ့ၾကေပ(သုိ႔မဟုတ္) ျပဳျပင္သံုးစြဲခဲ့ၾကပါသည္။

တစ္ဘက္တြင္မူ ေလ့က်င့္ေရးအဆင့္သည္ လက္ရွိတပ္ဖြဲ႕စည္းပံုႏွင့္ စစ္သေဘာ တရားကို မြမ္းမံအဆင့္ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ရမည္။ ဥပမာအားျဖင့္ တပ္ခြဲမွဴးမ်ားသည္ စစ္သည္ ၈၀-၁၀၀ ခန္႔ႏွင့္ လက္နက္အမ်ိဳးအစား ၂ မိ်ဳးခန္႔ကိုသာ ေပါင္းစပ္ၫွိႏႈိင္းကြပ္ကဲအုပ္ခ်ဳပ္ ႏိုင္စြမ္းရွိၿပီး အင္အား ၁၇၀ ခန္႔ရွိၿပီး လက္နက္ ၁၀ မိ်ဳးခန႔္ တပ္ဆင္ထားေသာတပ္ခြဲမ်ိဳးဖြဲ႕ စည္းျခင္းသည္ အခ်ည္းအႏွီးသာျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ထုိသုိ႔ပိုမိုႀကီးမားၿပီး ပုိမို႐ႈပ္ေထြးေသာ တပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ကုိင္တြယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအတြက္ တပ္ခြဲမွဴးမ်ားကိုေလ့က်င့္ေပးရန္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္း ခ်ိန္တြင္ မတတ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္အကုန္အက်မ်ားၿပီး စစ္ကာလတြင္ မျဖစ္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ အခ်ိန္မ်ားစြာလုိအပ္မည္ျဖစ္ပါသည္။

ထုိဥပမာသည္ စစ္ဆင္ေရးမ်ား၏ ေနာက္အလားအလာတစ္ခုကိုလည္း မီးေမာင္း ထုိးျပေနပါသည္။ တုိက္ပြဲမ်ား၏သေဘာသဘာ၀မွာ ပုိမို႐ႈပ္ေထြးလာသည့္အတြက္ တပ္မေတာ္မ်ားသည္ တပ္မွဴးငယ္မ်ား၏သံုးသပ္မႈႏွင့္စြမ္းေဆာင္ရည္အေပၚ ပုိ၍မွီခို ေနပါသည္။ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္မတိုင္မီက ေျခလ်င္တပ္ရင္းမွဴးတစ္ဦးသည္ စစ္သည္ ၃၀၀ မွ ၈၀၀ အထိပါ၀င္ေသာ ၎င္း၏တပ္ရင္းကို တပ္ဖြဲ႕တစ္ခုတည္းအျဖစ္ လႈပ္ရွားစစ္ကစား ပါသည္။ ၎င္းစစ္သည္အားလံုးသည္ တပ္ရင္းမွဴး၏အမိန္႔သံကိုၾကားႏိုင္ၿပီး ခ်က္ခ်င္းလိုက္နာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တပ္ရင္းမွဴးႏွင့္နီးကပ္ပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္လက္နက္မ်ား၏ ေသေၾကဖ်က္ဆီးစြမ္းအားတိုးလာသည့္အတြက္ လူတစ္ေယာက္၏အသံကိုၾကားႏုိင္သည့္ အကြာအေ၀းထက္ေက်ာ္လြန္ၿပီး တပ္မ်ားကိုခပ္က်ဲက်ဲျဖန္႔ရန္ လိုအပ္လာပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ မပ်က္လြယ္ေသာလူသယ္ေရဒီယိုစက္မ်ားေပၚေပါက္လာသည့္အတြက္ အရာရွိတစ္ဦးသည္ တပ္ႀကီးမ်ားကိုကြပ္ကဲႏိုင္လာပါသည္။ သို႔ရာတြင္ ထုိအခ်ိန္၌ တပ္စု၊ တပ္ခြဲတိုင္းတြင္ လက္နက္မ်ိဳးစံုတပ္ဆင္လာသည့္အတြက္ တပ္ရင္းမွဴးသည္ သူ၏ ႀကံရြယ္ခ်က္မ်ားကိုအေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ အေသးစိတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာ၌ သူ၏ လက္ေအာက္ခံ တပ္ခြဲမွဴး/တပ္စုမွဴးမ်ားကို အားကိုးအားထားျပဳရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ၁၉ရာစုက ေျခလ်င္တစ္ရင္းကုိ စစ္သက္ ၁၅ ႏွစ္အထက္ရွိသည့္ အရာရွိတစ္ဦးမွ ကြပ္ကဲခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀ ရာစုႏွစ္တိုက္ပြဲမ်ားကုိ မၾကာခဏဆုိသလိုပင္ အေတြ႕အႀကံဳ နည္းသည့္အရာရွိမ်ားက ဆံုးျဖတ္လာရပါသည္။

ကြပ္ကဲမႈ၊ ထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးမ်ားကို ၿငိမ္းခ်မ္းခ်ိန္တြင္ ေလ့က်င့္ရန္ႏွင့္ စစ္ကာလတိုက္ပြဲတြင္ ေပါင္းစပ္ၫွိႏႈိင္းရန္လိုအပ္ပါသည္။ မည္သည့္အဆင့္တြင္မဆို တပ္မွဴးေကာင္းတစ္ဦးသည္ အၿပီးသတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္႐ံုသာမက ၎င္း၏စစ္သည္မ်ားကို စိတ္ဓါတ္ျမႇင့္တင္ေပးရန္လည္းလိုအပ္ပါသည္။ ထုိသုိ႔လုပ္ငန္းတာ၀န္ႏွစ္ခုေၾကာင့္ တပ္မွဴးမ်ားသည္ အစြန္းႏွစ္ဘက္ၾကား ဗ်ာမ်ားရပါသည္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ တပ္မွဴးသည္တိုက္ပြဲတစ္ခုလံုးအတြက္ ေပါင္းစပ္ၫွိႏႈိင္းရန္သတင္းအခ်က္မ်ားရရွိႏိုင္ၿပီး ဆက္သြယ္ရလြယ္ကူေသာေနာက္ပုိင္းတြင္ ရွိေနရန္လိုအပ္ပါသည္။ အျခားတစ္ဘက္တြင္မူ တိုက္လိုခိုက္လိုစိတ္ျပင္းထန္ေသာ အဆင့္အသီးသီးမွတပ္မွဴးမ်ားသည္ တိုက္ပြဲကို မ်က္စိျဖင့္ တပ္အပ္ျမင္ရၿပီး စစ္သည္မ်ားကုိစံနမူနာျပေခါင္းေဆာင္ႏိုင္ရန္ ေရွ႕တန္းမွ ဦးေဆာင္လုိ ၾကပါသည္။ ကံဆုိးသည္မွာ တပ္မွဴးကုိယ္တိုင္ေရွ႕မွဦးေဆာင္ျခင္းသည္ တပ္မွဴးကိုထိခုိက္ႏိုင္ သည့္အႏၲရာယ္ရွိ႐ုံသာမက တပ္မွဴးသည္ သူျမင္ေတြ႕ေနရေသာတိုက္ပြဲအပုိင္းတြင္သာ အာ႐ံုေရာက္ေနၿပီး တိုက္ပြဲတစ္ခုလံုးအတြက္ သူ၏အျခားေသာတာ၀န္မ်ားကို လ်စ္လ်ဴ႐ႈမိ တတ္ေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကြပ္ကဲမႈအဆင့္ဆင့္ကုိဖြဲ႕စည္းရာတြင္ တပ္မွဴးငယ္မ်ားကုိ စစ္နည္းဗ်ဴဟာအေပၚတြင္သာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္အာ႐ံုစုိက္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္ ၎င္းတုိ႔၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေထာက္ပံ့မႈကိစၥရပ္အမ်ားစုကုိတစ္ဆင့္ဆင့္က တာ၀န္ယူလုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ရန္ ဖြဲ႕စည္းထားရမည္။

တပ္မွဴးအေနျဖင့္ ေရွ႕တန္းက်က်ကြပ္ကဲသည္ျဖစ္ေစ၊ ေနာက္ပုိင္းမွကြပ္ကဲသည္ ျဖစ္ေစ တိုက္ပြဲကိုထိန္းခ်ဳပ္မႈႏွင့္ ဆက္သြယ္မႈ(Control and Communication)မ်ားျဖင့္ ကြပ္ကဲရပါသည္။ ထိန္းခ်ဳပ္မႈတြင္ တည္ၿမဲအမိန္႔မ်ားႏွင့္ ဦးစီးအဖြဲ႕ျဖင့္ အလုပ္လုပ္ေဆာင္ ျခင္းတို႔ပါ၀င္ပါသည္။ ဦးစီးအရာရွိမ်ားသည္ အေျခအရပ္ရပ္ကိုမျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း၊ မည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္သင့္သည္ကုိအႀကံျပဳျခင္းႏွင့္ တပ္မွဴး၏ႀကံရြယ္ခ်က္မ်ားကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ျခင္းတို႔ျဖင့္ တပ္မွဴးကုိ၀န္ေပါ့ေအာင္ကူညီႏုိင္ပါသည္။ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ပုိမိုက်ယ္ျပန္႔လာျခင္းႏွင့္ ႐ႈပ္ေထြးလာျခင္းေၾကာင့္ ဌာနခ်ဳပ္ဦးစီးအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းပံုပိုမို ႀကီးမားၿပီး ပုိ႐ႈပ္ေထြးလာပါသည္။ ထုိျပႆနာအတြက္ နည္းလမ္းတစ္ရပ္မွာ ကြပ္ကဲမႈ လုပ္ငန္းစဥ္အစိတ္အပုိင္းမ်ားကို ကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္မ်ား ခြဲထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ တပ္မွဴးသည္ လက္ရွိစစ္ဆင္ေရးမ်ားအား ေသးငယ္ေသာလႈပ္ရွားကြပ္ကဲမႈဌာနခ်ဳပ္ျဖင့္ ကြပ္ကဲေနစဥ္ ေနာက္ပုိင္းတြင္ရွိသည့္ပင္မဌာနခ်ဳပ္သည္ အနာဂတ္စီမံကိန္းမ်ားကို ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ စစ္ဆင္ေရးအတြက္လိုအပ္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေထာက္ပံ့မႈကိစၥမ်ား ေပါင္းစပ္ ၫွိႏႈိင္းျခင္းမ်ား ျဖစ္ပါသည္။

ကြပ္ကဲမႈႏွင့္ထိန္းခ်ဳပ္မႈအတြက္ အခ်ိန္လိုအပ္ပါသည္။ အေျခအေနကုိ အကဲျဖတ္ သံုးသပ္ရန္အတြက္ လုိအပ္ေသာသတင္းမ်ားစုေဆာင္းရန္အခ်ိန္၊ အေကာင္းဆံုးလုပ္ေဆာင္ ႏိုင္မည့္နည္းလမ္းေဖာ္ထုတ္ရန္ႏွင့္ ေရြးခ်ယ္ရန္အခ်ိန္၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကိုျဖန္႔ျဖဴးရန္ႏွင့္ တပ္ဖြဲ႕မ်ိဳးစံုကုိေပါင္းစပ္ၫွိႏႈိင္းရန္အခ်ိန္ႏွင့္ ေနာက္ဆံုးတြင္ စစ္ဆင္ေရးကို အမွန္တကယ္ ဆင္ႏႊဲရန္အခ်ိန္တို႔ျဖစ္ပါသည္။ ထုိသုိ႔အခ်ိန္ၾကန္႔ၾကာမႈမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္လာေသာျပႆနာမွာ တိုက္ပြဲအေျခအေနေျပာင္းလဲသြားသည္ႏွင့္ တပ္မွဴး၏စီမံခ်က္မ်ားသည္ အေျခအေနႏွင့္ မကုိက္မညီျဖစ္သြားႏိုင္ပါသည္။ ဒုတိယအခ်က္မွာ တပ္ဖြဲ႕တစ္ဖြဲ႕သည္ ၎င္းတို႔၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်သည့္လုပ္ငန္းစဥ္ကို ပုိျမန္ေအာင္အရွိန္ျမႇင့္လုပ္ေဆာင္သည္ႏွင့္ ၎င္း၏ရန္သူက တုံ႔ျပန္ႏုိင္သည္ထက္ ပုိမိုလ်င္ျမန္စြာလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစပါသည္။ ထုိသုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ရာတြင္ ပုိ၍ျမန္ဆန္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းသည္ ကမၻာစစ္ႀကီးႏွစ္ခုလံုးတြင္ ဂ်ာမန္တပ္မေတာ္အား အလြန္ေအာင္ျမင္ေစခဲ့သည့္အေၾကာင္းမ်ားအနက္မွ တစ္ခုျဖစ္ ပါသည္။

တပ္မွဴးႏွင့္ဦးစီးအဖြဲ႕မ်ား မည္သုိ႔အလုပ္လုပ္သည္ျဖစ္ေစ သတင္းအခ်က္ အလက္ မ်ားစုစည္းရန္၊ အမိန္႔မ်ားထုတ္ျပန္ရန္ႏွင့္ ေပါင္းစပ္ၫွိႏိႈင္းရန္တို႔အတြက္ ဆက္သြယ္ေရးသည္ အေရးအႀကီးဆံုးျဖစ္ပါသည္။ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္မရွိေသာ ဆက္သြယ္ေရးစနစ္သည္ တပ္မွဴးမ်ားအား ဌာနခ်ဳပ္မ်ားမွခြာမရျဖစ္ေစၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္လုပ္ငန္းကုိ ေႏွာင့္ေႏွး ေစကာ ဆက္သြယ္မႈျပတ္ေတာက္သြားျခင္းေၾကာင့္ တပ္မွဴးအေနျဖင့္ ရန္သူကိုသိပင္ မသိလုိက္ပဲ ႐ႈံးနိမ့္သြားမည္ျဖစ္ပါသည္။

ေနာက္ဆံုးအခ်က္မွာ စိတ္အားထက္သန္မႈ (သို႔မဟုတ္) ဥာဏ္ႏွင့္ယွဥ္ေသာသတိၱ ျဖစ္ပါသည္။ စစ္သေဘာတရား၊ ဖြဲ႕စည္းပံုႏွင့္ဦးစီးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ တိုက္ပြဲ၏ ပရမ္းပတာ ျဖစ္ရပ္မ်ားကုိ အစီအစဥ္က်နေအာင္လုပ္ႏုိင္စြမ္းမရွိပါ။ အေျခအေနတစ္ရပ္အတြက္ အေကာင္းဆံုးျပဳလုပ္ထားေသာ စီမံခ်က္တစ္ခုသည္ အေျခအေနေျပာင္းသြားသည္ႏွင့္ လံုး၀အသံုးမတည့္ျဖစ္သြားႏုိင္ပါသည္။ မည္သည့္တိုက္ပြဲမွ စီမံခ်က္အတိုင္း အတိအက် စင္းလံုးေခ်ာမျဖစ္ပါ။ မည္သည့္တိုက္ပြဲမဆို တိုက္ပြဲ၀င္သူမ်ားႏွင့္ ငယ္သားမ်ားသည္ ၎တို႔၏ ရဲေဘာ္ရဲဘက္မ်ားႏွင့္တပ္အတြက္ မိမိအသက္ကိုစြန္႔လႊတ္ႏုိင္စြမ္းရွိမွသာ စစ္သေဘာတရားအယူအဆမ်ားကို လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္မႈအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏုိင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

အတိုခ်ဳပ္ရလွ်င္ တပ္မေတာ္မ်ားသည္ ေျပာင္းလဲေနေသာနည္းပညာႏွင့္ လုိက္ေလ်ာ ညီေထြရွိေစရန္ ၎တို႔၏စစ္သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ဖြဲ႕စည္းပံုကုိ မျပတ္သံုးသပ္ေနရမည္ ျဖစ္ပါသည္။ တပ္မွဴးမ်ားသည္ စစ္သေဘာတရားမ်ားကို လက္ေတြ႕က်င့္သံုးႏုိင္ရန္အတြက္ တပ္မ်ားကုိ ေပါင္းစပ္ၫွိႏိႈင္းေလ့က်င့္ေပးရပါမည္။ ႀကိဳတင္မခန္႔မွန္းႏုိင္ေသာ၊ အႏၲရာယ္ မ်ားေသာတုိက္ပြဲမ်ားတြင္ တပ္ဖြဲ႕၀င္တိုင္းသည္ မိမိတို႔တာ၀န္ကုိေခ်ာေမာလ်င္ျမန္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရမည္ျဖစ္ပါသည္။

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------