စစ္မႈထမ္းဘ၀ႏွင့္ယံုၾကည္ကိုးစားမႈ

၁၉၇၃ ခုႏွစ္အတြင္း ဗီယက္နမ္စစ္ေျမျပင္သို႔ အေမရိကန္ေျမျပင္တပ္ဖြဲ႕မ်ားတိုက္ခိုက္ပါ၀င္ခဲ့ခ်ိန္တြင္ စစ္သည္အခ်ိဳ႕သည္ ၎င္းတို႔၏ျပည္သူမ်ားကိုပင္ ဂ႐ုမစိုက္ဘဲ ျပည္ေတာ္ျပန္ခဲ့ၾကသည္။ စစ္မႈမထမ္းမေနရဥပေဒ ျဖင့္စစ္အတြင္းသို႔၀င္ေရာက္ခဲ့ရသည့္ အေမရိကန္စစ္သည္မ်ားစြာကလည္း စစ္ပြဲအတြင္း ၎င္းတို႔ပါ၀င္တိုက္ခိုက္ ရျခင္းကို ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္အား ျပည္သူလူထု၏ယံုၾကည္မႈမွာ ေအာက္ဆံုးအေျခအေနသို႔ေရာက္ရွိခဲ့ရၿပီး ဗီယက္နမ္စစ္ပြဲအတြင္း ပါ၀င္ပတ္သက္ရန္ဆံုးျဖတ္ခဲ့သည့္ စစ္ဘက္ႏွင့္ အရပ္ဘက္မွ မူ၀ါဒခ်မွတ္သူမ်ားကို ျပစ္တင္ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကသည္။ ထိုေခတ္ကာလ အေမရိကန္တပ္မေတာ္တြင္း စစ္သည္မ်ားမွာ လူမ်ိဳးစုကြဲျပားၾကျခင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားသံုးစြဲၾကျခင္းႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္မႈညံ့ဖ်င္းမႈမ်ားေၾကာင့္ စစ္ပြဲၿပီးဆံုးသည့္ ကာလတိုင္ေအာင္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္သည္ အၾကပ္အတည္းမ်ားစြာကို ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ယင္းေနာက္ပိုင္းတြင္ အႀကီးမားဆံုးေျပာင္းလဲမႈမ်ားအျဖစ္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္သည္ စစ္မႈမထမ္းမေနရစနစ္ကို ျပန္လည္ဖ်က္သိမ္းကာ အၿမဲတမ္းတပ္မေတာ္တစ္ရပ္အျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းတည္ေဆာက္ရန္ႏွင့္ ေလ့က်င့္ေရး စနစ္မ်ား၊ လက္နက္စနစ္မ်ားႏွင့္ စစ္ဆင္ေရးမူ၀ါဒမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ေျပာင္းလဲရန္လိုအပ္ေနေၾကာင္း သေဘာ ေပါက္ခဲ့ၾကသည္။

ၾကည္းတပ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးWilliam Westmoreland က အၾကပ္အတည္းမ်ားႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ ဗီယက္နမ္ ေခတ္တပ္မေတာ္အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ စတင္ဦးေဆာင္ခဲ့ပါသည္။ သူ၏ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ားတြင္ စစ္မႈထမ္းမ်ား၏သက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားကို ကၽြမ္းက်င္မႈရွိေစရန္အဓိကထားခဲ့ၿပီး တစ္ဦးခ်င္းႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းအလိုက္ေလ့က်င့္ေရးႏွင့္ပညာေရးပိုင္းဆိုင္ရာတို႔ကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္အေလးထားခဲ့သည္။ အေမရိကန္တပ္မေတာ္သည္ စစ္မႈထမ္းမ်ား၏သက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းမ်ားအလိုက္ ကၽြမ္းက်င္မႈရွိေရးကိုသာ အေလး ေပး၍ အဆင့္ျမႇင့္တင္ရန္ အျပင္းအထန္ေဆာင္ရြက္ခဲ့မႈမ်ားေၾကာင့္ ေနာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္အၾကာ ၁၉၉၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္မ်ားကာလတြင္ တိုင္းျပည္အတြင္း ေလးစားယံုၾကည္မႈအခံရဆံုးအဖြဲ႕အစည္းအျဖစ္သို႔ျပန္လည္ ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ အေမရိကန္တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ စစ္မႈထမ္းမ်ားအတြင္း ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရာတြင္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈရွိေရး၊ တပ္မေတာ္အတြင္း စစ္သည္မ်ား ႏွင့္ေခါင္းေဆာင္မ်ား အၾကားအျပန္အလွန္ယံုၾကည္မႈရွိေစေရးစသည့္အေျခခံမူမ်ားကို ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ကၽြႏ္ုပ္အေနျဖင့္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ႏွင့္ ၎င္းေနာက္ပိုင္းကာလအတြင္း အေမရိကန္တပ္မေတာ္၏ အနာဂတ္စစ္မႈထမ္း ဘ၀ကို ေမွ်ာ္မွန္းၾကည့္ရာတြင္ လက္ရွိကၽြႏ္ုပ္တို႔၏စစ္မႈထမ္းဘ၀အတြင္း အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္ကိုးစားမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ မျဖစ္အေနေ၀ဖန္ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုအပ္လာၿပီဟု ယူဆမိသည္။ ၁၂ ႏွစ္ေက်ာ္မွ် ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာစစ္ပြဲအၿပီး (အီရတ္ႏွင့္ အာဖဂန္နစၥတန္စစ္ပြဲမ်ားကိုဆိုလိုဟန္ရွိသည္)တြင္ စစ္မႈထမ္းဘ၀အတြင္းယံုၾကည္မႈတည္ ေဆာက္ေရးရည္မွန္းခ်က္မွာ ခက္ခဲမႈရွိႏိုင္သည္ကို လက္ခံေသာ္လည္း ထိုအခ်က္ကပင္ တပ္မေတာ္၏အင္အား ကို ယုတ္ေလ်ာ့ေစသျဖင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္လ်စ္လ်ဴ႐ႈမထားသင့္ေပ။

မ်ားစြာေသာတပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေနျဖင့္လည္း တပ္မေတာ္စစ္မႈထမ္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပန္လည္အေလးထားတည္ေဆာက္ရန္လိုအပ္ေနမႈကို သေဘာေပါက္ၿပီးသားျဖစ္ၾကသည္။ တပ္မေတာ္စစ္မႈထမ္း မ်ားႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးMartin Dempsey ကProfession of Arms Campaign ေခါင္းစဥ္ျဖင့္စတင္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ အီရတ္စစ္ပြဲမွာ ၿပီးဆံုးသြားၿပီျဖစ္ၿပီး အာဖဂန္နစၥတန္စစ္ပြဲ မွာလည္း မၾကာခင္အဆံုးသတ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိ၍ လက္ရွိအခ်ိန္၌ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏စစ္မႈထမ္းဘ၀ႏွင့္ပတ္သက္၍ ႀကံဳေတြ႕ လာႏိုင္သည့္ ျပႆနာမ်ားကိုအခ်ိန္မေႏွာင္းခင္ျပန္လည္ေျဖရွင္းရန္ အခ်ိန္က်ၿပီျဖစ္သည္။ တစ္နည္းဆိုရေသာ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔စစ္မႈထမ္းဘ၀အတြက္ အေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္ကိုးစားမႈအတြက္ ျပင္ဆင္ေျပာင္း လဲမႈမ်ားျပဳလုပ္ရန္ အခ်ိန္ေကာင္းပင္ျဖစ္သည္။

ၾကည္းတပ္ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးRaymond Odierno က ယံုၾကည္ကိုးစားမႈအားတပ္မေတာ္စစ္မႈထမ္း ဘ၀အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာအစိတ္အပိုင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ၫႊန္းဆုိပါသည္။ တပ္မေတာ္မူ၀ါဒေရးရာဌာနကမူ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈဆိုသည္မွာ စစ္သည္အခ်င္းခ်င္းတစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ ထူးျခားေသာစြမ္းေဆာင္ရည္၊ အရည္ အခ်င္းႏွင့္အင္အားတို႔ကို ယံုၾကည္အားကိုးမႈဟု အဓိပၸါယ္ဖြဲ႕ဆိုထားပါသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ စစ္မႈထမ္ဘ၀အား သက္ေရာက္မႈရွိေစေသာယံုၾကည္ကိုးစားမႈတြင္ စစ္သည္အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္ကိုးစားမႈ၊ စစ္သည္ႏွင့္ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားအၾကား ယံုၾကည္ကိုးစားမႈႏွင့္ တပ္မေတာ္ႏွင့္ျပည္သူအၾကားယံုၾကည္ကိုးစားမႈတို႔ပါ၀င္ၾကသည္။

ယံုၾကည္မႈဆိုသည္ကို ယူနီေဖာင္း၀တ္ဆင္ေပး႐ံုႏွင့္အလြယ္တကူ တည္ေဆာက္၍မရဘဲ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏စစ္မႈထမ္း တေလ်ာက္ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားႏွင့္ကၽြႏ္ုပ္တို႔ျပသခဲ့ေသာ ရဲစြမ္းသတိၱကို ျပည္သူလူထုက တန္ဖိုးထားယံုၾကည္လာမႈ တို႔အေပၚတြင္လည္း မူတည္သည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏စစ္မႈထမ္းဘ၀တြင္ အခ်င္းခ်င္းယံုၾကည္အားကိုးမႈကို အေလးမ ထားခဲ့သည့္အေျခအေနမ်ားကိုလည္း ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ သမိုင္းေၾကာင္းကိုျပန္ၾကည့္ပါက ထိုကဲ့သို႔အေလးထား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းမရွိေသာ အခ်ိန္မ်ားတြင္ ျပႆနာမ်ားကို ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ ယင္းကာလမ်ားကို ျပန္သြားလိုျခင္းမရွိေတာ့ဘဲ လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ အေမရိကန္တပ္မေတာ္ အေနျဖင့္ယံုၾကည္မႈ အား တည္ေဆာက္ရန္အေရး တႀကီးလိုအပ္ေနသည္ဟု ေတြးထင္မိပါသည္။ ပေရာ္ဖက္ရွင္ နယ္ပီသေသာ စစ္မႈထမ္းဘ၀အတြက္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနျဖင့္ တပ္တြင္း၊ တပ္ျပင္ယံုၾကည္မႈအျမင့္မားဆံုးျဖစ္ေအာင္ ရည္မွန္းခ်က္ ထားေဆာင္ရြက္သင့္ၿပီး ယံုၾကည္မႈအားထိခိုက္ေစမည့္ မည္သည့္ကိစၥမ်ားကိုမဆို ေရွာင္က်ဥ္သင့္ပါသည္။

စစ္သည္ႏွင့္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအၾကား ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏိုင္ျခင္းမရွိပါက တပ္မေတာ္၏စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို ထိခိုက္မႈရွိေစမည္ျဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးRobert Cone က ““အကယ္၍ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို လက္ေအာက္ငယ္သားမ်ားက ယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးခဲ့သည္ရွိေသာ္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔အေနနဲ႔ ေကာင္းစြာဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္း ရရွိေတာ့မည္မဟုတ္ဘဲ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္မ်ားကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္မဟုတ္ဟု”” ေရးသားခဲ့သည္။ စစ္သည္မ်ားက ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေပၚယံုၾကည္မႈေပ်ာက္ဆံုးရျခင္း၏အဓိကအေၾကာင္းအရာ မွာ အတၱလြန္ကဲေသာအတင္းအၾကပ္အမိန္႔ေပးေစခိုင္းမႈမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ စစ္သည္မ်ားအား ၿခိမ္းေျခာက္ အျပစ္ေပးျခင္းတစ္ခုတည္းျဖစ္သာ ဦးေဆာင္ပါက အက်ိဳးဆက္အားျဖင့္ အမိန္႔မနာခံမႈမ်ားျဖစ္ေပၚလာ ႏိုင္ပါသည္။

စစ္သည္မ်ားအေနျဖင့္ ပုဂၢိဳလ္ေရးဆိုင္ရာအႏၲရာယ္ႀကီးမားေသာ အမိန္႔တစ္ခုဟုယူဆရပါက မည္ကဲ့သို႔ ေကာင္းမြန္စြာလုပ္ေဆာင္ရမည္ဆိုသည္ထက္ ထိုအမိန္႔အတိုင္းလိုက္နာေဆာင္ရြက္ပါက ဒဏ္ရာရရွိမည္ သို႔မဟုတ္ အသက္ဆံုး႐ံႈးရမည္ဟုသာ ေတြးေနၾကမည္ျဖစ္သည္။ အကယ္၍စစ္သည္မ်ားအေနျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအေပၚ ခိုင္မာေသာယံုၾကည္မႈရွိပါက သူတို႔ရင္ဆိုင္ႀကံဳေတြ႕ရမည့္အႏၲရာယ္မ်ားကိုပင္ အမႈမထားဘဲရည္မွန္းခ်က္
ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ ၎င္းတို႔အေနျဖင့္ ယင္းတို႔၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အရည္အခ်င္းျပည့္၀ၿပီး ေဆာင္ရြက္ရမည့္ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္သည္လည္း မရွိမျဖစ္အေရး ပါကာ ေနာက္လိုက္စစ္သည္မ်ားအား ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈ အနည္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ဦးေဆာင္ႏိုင္မည္ဟု ယံုၾကည္မႈ ရွိေနရမည္ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားအၾကား ယံုၾကည္မႈမရွိျခင္းက ပို၍ပင္အႏၲရာယ္ႀကီးမားသည္။ မိမိဆႏၵျဖင့္၀င္ေရာက္လာသည့္ အၿမဲတမ္းတပ္ဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ဖြဲ႕စည္းထား ေသာစြမ္းရည္ျပည့္တပ္မေတာ္တစ္ရပ္ အျဖစ္ဆက္လက္ရပ္တည္ႏိုင္ေရးအတြက္ အေမရိကန္ျပည္သူမ်ားက ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ မိမိတို႔တြင္လည္းတာ၀န္ရွိသည္ဟု ခံယူကာတပ္မေတာ္အေပၚယံုၾကည္မႈရွိစြာ ၀င္ေရာက္လာရန္လိုအပ္သည္။ထိုသို႔မဟုတ္ပါက ယခင္ျပႆနာမ်ားႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရေသာ စစ္မႈမထမ္းမေနရစနစ္သို႔ ျပန္သြားရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ ရန္သူအား တိုက္ခိုက္အႏိုင္ယူရန္အတြက္ အၿမဲတမ္းတိုက္ပြဲ၀င္အသင့္ျဖစ္ေရးစြမ္းေဆာင္ရည္ကို ဆက္လက္ထိန္းသိမ္းထားႏိုင္ရန္မွာ သမၼတႏွင့္ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္အပိုင္းကလည္း ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏က်င့္၀တ္ပိုင္း ဆိုင္ရာႏွင့္ စြမ္းေဆာင္တို႔ကိုယံုၾကည္မႈရွိၿပီး လိုအပ္ေသာလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားႏွင့္ အရင္းအျမစ္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္း
ေပးႏိုင္ရန္လိုအပ္သည္။

အကယ္၍တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ျပည္သူလူထု၏ယံုၾကည္မႈအားဆံုး႐ံႈးခဲ့ပါက ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ား၏ ပံ့ပိုးမႈမ်ားကိုလည္း ဆံုး႐ံႈးရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔သစၥာ ဆိုထားခဲ့ေသာႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္အေျခခံဥပေဒအား ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ဟူေသာ ရည္မွန္းခ်က္တာ၀န္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရာတြင္ အခက္အခဲမ်ားေတြ႕လာမည္ ျဖစ္သည္။  အေမရိကန္တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ တပ္မေတာ္၏ အေျခခံအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ ယံုၾကည္ကိုးစားမႈအား စနစ္တက်အေလးထား တည္ေဆာက္ရန္ အခ်ိန္က်ၿပီျဖစ္ ေၾကာင္း ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

(Military Review Sept-Oct 2013)